Kjære Gabriel (2001) van Halfdan W. Freihow (1959) is één lange brief van een vader aan zijn zevenjarig autistisch zoontje. Het is een beschrijving van een situatie met twee uitersten. Enerzijds is er de liefde die de verteller en zijn vrouw voor hun zoontje voelen; het besef dat ook hij een unieke mens is met zijn eigen kwaliteiten. Dankbaarheid voor de mensen die Gabriel van dichtbij meemaken hoort hierbij:
Een “heerlijke”, een “prachtige” jongen, schrijven ze aan ons in je schooldagboek. Een “prachtkerel”. Ook al bijt je hen af en toe, sla je, schop je, gooi je stenen en ga je ervandoor… als het je een keer niet lukt, hoe hard ze het ook proberen. Wanneer je, zoals zij het op hun nuchtere manier zeggen, eens een keer “je dag niet hebt”. (vertaling Luuk Elich)
Anderzijds is er wanhoop en vermoeidheid door de voortdurende inspanningen om te communiceren met iemand die er een heel eigen logica op na houdt, aan woorden en uitdrukkingen altijd hun letterlijke betekenis toekent en in paniek raakt wanneer vaste patronen doorbroken worden. Daarbij hoort ook de bezorgdheid over Gabriels toekomst:
“Denk je eens in, misschien blijf ik wel helemaal alleen achter als ik volwassen ben, alleen maar ik en mijn huis, als ik naar bed ga, en niemand om op me te passen! Wat moet ik dan doen, pappa?”
Nu ben jij het die mij over mijn wang aait, alsof je ziet dat ik getroost moet worden. Mijn keel zit zo dichtgesnoerd dat ik alleen maar kan mompelen.
“Ik weet het niet, mijn jongen, ik weet het niet.”
Halfdan W. Freihow zelf zegt dat Kjære Gabriel
geen boek over autisme [is]. Dit is voor alles een boek dat vertelt over hoe het is om een kind te hebben dat anders is. (geciteerd in: Paula Stevens (samensteller), Onder het noorderlicht. Een literaire kennismaking met zeventien Noorse topauteurs, Breda (De Geus), 2005)
Of zoals Tom Egil Hverven (nrk.no/litteratur/bokanmeldelser, 20.09.2004) het formuleert:
Halfdan Freihow schrijft over tekortschieten. Net die beschrijving van liefdevolle onvolmaaktheid maakt het boek sterk en belangrijk.
Kroonprinses Mette-Marit las Kjære Gabriel en was zo onder de indruk dat ze recensent en vertaler Freihow vroeg om haar biografie te schrijven. Het project werd uiteindelijk nooit voltooid:
Koninklijk boekproject op de lange baan geschoven
Er komt geen geautoriseerde Mette-Maritbiografie. De kroonprinses en auteur Halfdan Freihow zijn overeengekomen om het project op de lange baan te schuiven, ook al hebben ze twee jaar lang nauw samengewerkt.
We hebben erg goed en professioneel samengewerkt, maar naarmate het project vorderde, zijn we tot de conclusie gekomen dat we over een aantal dingen in verband met de inhoud en de samenstelling van mening verschilden, zegt kroonprinses Mette-Marit tegen NTB.
En we zijn het erover eens, dat we het niet met elkaar eens zijn, voegt auteur Halfdan Freihow er glimlachend aan toe.
Halfdan W. Freihow, Lieve Gabriel. Brief aan mijn autistische zoon, vertaald door Luuk Elich, Breda (De Geus), 2005. ISBN 90-445-0627-7
Terug naar Auteurs
Noorse auteurs in vertaling 