Øystein Wiik (1956) is een Noorse acteur, zanger, liedjesschrijver en romanschrijver. Hij studeerde aan de Hogeschool voor Theater in Oslo en speelde hoofdrollen in verschillende musicals. In 2010 debuteerde hij als misdaadschrijver met de roman Dødelig applaus. Voor dat boek werd hij genomineerd voor de Rivertonpris.
Het is niet bepaald een fraai beeld dat Øystein Wiik in zijn eersteling Dødelig applaus (2010) ***½ ophangt van de operawereld. De tenoren (vertegenwoordigd door James Medina en Francesco Arpata) zijn pretentieuze, hersenloze seksverslaafden, hun managers (in de persoon van Victor Kamarov) geldwolven zonder enige morele normen:
Alleen fanatici bereiken iets in deze wereld. Ik ga over lijken. Mijn machtswellust en mijn hebzucht geven mij dat recht. Ik ben hiervoor geboren. Kun je een leeuw verwijten dat hij moordt? Natuurlijk niet. Ik doe er alles aan om mijn zangers succesvol te laten zijn; werkelijk alles.
Het lijkt dan ook een zaak van boontje komt om zijn loontje wanneer James Medina vermoord wordt terwijl hij op de scène van de Noorse opera in Oslo staat.
Aanwezig in dezelfde zaal is Tom Hartmann, uitgever van (het zo goed als failliete) “Opera today.” Kort na de moord wordt hij gecontacteerd door Kamarov die wil dat hij Medina’s biografie schrijft, Na lang aarzelen stemt Hartmann toe en reist hij naar Wenen, waar Kamarov zijn hoofdkwartier heeft.
Wanneer er in Oostenrijk een (voor 90% geslaagde) aanslag op Arpata gepleegd wordt, wordt Tom door een samenloop van omstandigheden moordverdachte nummer 1 en krijgt hij de Weense politie, geleid door een corrupte hoofdcommissaris, achter zich aan.
Wie er echt achter de moorden zit, wordt voor de aandachtige lezer ongeveer halverwege de roman min of meer duidelijk. De bevestiging volgt wat later, maar dan heeft de lezer nog een enerverende en onvoorstelbare finale te goed, eerst in de Weense staatsopera, daarna in een vervallen bunker in de buurt van de Oostenrijkse hoofdstad.
Dødelig applaus is een spannende, goed geconstrueerde thriller die zich afspeelt in een “ongewoon” milieu, en Wiik zorgt ervoor dat er op het einde helemaal geen losse draadjes overblijven. Dat Tom Hartmann in de loop van het boek evolueert van een ietwat saaie, na zijn echtscheiding wat verbitterde doorsneeman, naar een stoere bink die zich uit allerlei tumultueuze situaties weet te redden, neem je er als lezer graag bij.
Øystein Wiik, Dodelijk applaus, vertaald door Marin Mars, Amsterdam (De Geus), 2012
ISBN 978-90-445-1729-3
In Cassanovasyndromet (2013) heeft Cathrine Price een nieuwe vlam gevonden: de rechtenstudent Peter Werring, maar op hun trouwdag verdwijnt die spoorloos en dus doet ze een beroep op haar ex-man Tom Hartmann om uit te vissen wat er aan de hand is. Het spoor leidt naar Venetië en dus trekt hij daarheen.
Tijdens zijn onderzoek daar ontmoet hij o.a. de castraatzanger Bellino, de wetenschapster Angela Kissinger, de ondoorgrondelijke oudere Italiaan(?) Bruno Cesarini en Marco Paradossi, een Amerikaanse detective wiens onderzoek naar de mysterieuze moord op de Harvardstudent Georg Johnsson naar Italië gebracht heeft. Tussendoor krijgt de lezer uittreksels uit een soort bekentenis van Peter Werring, die nu als Joachim Nyhus door het leven gaat. Onnodig te zeggen dat er in Cassanovasyndromet nog een aantal anderen op geheimzinnige wijze om het leven komen.
Cassanovasyndromet *½ is een afknapper. Wiiks eersteling Dødelig applaus was een spannend verhaal waarin Tom Hartmann nog redelijk geloofwaardig overkwam. Daar blijft in dit boek niets van over. Hij is een soort superheld geworden die zich moeiteloos uit de penibelste situaties weet te bevrijden, die de dag nadat hij extreem gemarteld is alweer redelijk vrolijk rondhuppelt, die er razendsnel in slaagt om een geavanceerde drone feilloos te bedienen en beton met zijn eigen maagzuur kan oplossen.
De plot mist geloofwaardigheid en zwabbert alle kanten op. De manier waarop Nyhus “gebruikt” wordt, is voor de min of meer aandachtige lezer al halfweg duidelijk. Cassanovasyndromet grossiert in passages met irrelevante seksscènes, blood-en-horror-fragmenten, toeristische informatie, beschrijvingen van copieuze maaltijden en pseudo-grappigheden. Vooral Paradossi staat centraal als het op “humor” aankomt: de scène waarin hij erin slaagt om met een soort karaoke-optreden een dure restaurantrekening te vermijden is tenenkrullend. En o ja, er zijn ook nog wat verwijzingen naar opera’s.
Een paar typerende passages:
Ik voelde de misselijkheid toenemen en voor ik het wist, draaiden tot dan toe onbekende krachten mijn maag in een knoop. Toen alles eruit was, was het niet meer mogelijk om maaginhoud, hersenen en uitwerpselen van elkaar te onderscheiden. Ik stond op, ging onder de douche en schrobde de smeerlapperij weg.
De badkamer vulde zich met een geurencocktail die bestond uit braaksel, bloed, poep, hersenmassa, chloor en een reeks van deze krachtige Italiaanse ontsmettingsmiddelen waarvan ik de naam nooit kan onthouden.
Hij greep mijn voorhuid vast, stopte de punt van de schaar eronder alsof hij het borstvel van een kip wilde losmaken. Hij wipte de schaar omhoog zodat de huid er strak … (ik bespaar u de rest)
Het zou allemaal een parodie kunnen zijn, maar lijkt in elk geval ernstig bedoeld. En toch…
kreeg het boek een enthousiaste recensie en een hoge quotering van niemand minder dan Ingvar Ambjørnsen (VG, 03.09.2013):
Ambjørnsen merkte weliswaar op dat
aanhangers van streng realisme
zijn quotering niet voor waar mochten aannemen:
Terwijl auteurs zoals Leiv GW Persson en Jørn Lier Horst ernaar streven om het politiewerk zo nauwkeurig en realistisch mogelijk te beschrijven, werken Wiik en bijvoorbeeld ook Fred Vargas op en heel ander niveau. Ze schrijven sprookjes die zich in een moderne context afspelen.
Ook de evaluaties op Bokelskere.no waren overwegend positief:
En bokbloggerberit (12.09.2013) noemde Casanovasyndromet
een heerlijk amusant verhaal van de wilde en gekke soort.
Voor liefhebbers van pulpliteratuur dus.
Øystein Wiik, Casanovasyndromet, Oslo (Aschehoug), 2013 ISBN 978-82-03-35494-7
Terrug naar Home
Noorse auteurs in vertaling 